W zależności od sposobu wymiany powietrza rozróżnia się wentylację mechaniczną i naturalną:
– w wentylacji naturalnej wymiana powietrza wywołana jest działaniem wiatru i/lub sił grawitacji.
w wentylacji mechanicznej wymiana powietrza jest niezależna od jakichkolwiek wpływów atmosferycznych. Wymuszony przepływ powietrza uzyskuje się dzięki zastosowaniu wentylatora.

W zależności od sposobu wymiany powietrza wentylację mechaniczną możemy podzielić na:
ogólną czyli z równomierną wymianą powietrza w całym pomieszczeniu;
miejscową, przeciwdziałającą zanieczyszczeniu powietrza w miejscu ich wydzielania. Do wentylacji miejscowej zaliczają się np:

  • odciągi miejscowe, urządzenia służące do usuwania zanieczyszczeń bezpośrednio w miejscu ich powstawania;
  • nawiewy miejscowe stosowane do wytwarzania w określonym miejscu warunków odmiennych od tych, które panują w całym pomieszczeniu;
  • kurtyny powietrzne, stosowane do ochrony pomieszczeń przed przenikaniem zimnego powietrza zewnętrznego (w okresie zimy) bądź gorącego (w okresie lata) przez często otwierane bramy i drzwi wejściowe w budynkach przemysłowych lub użyteczności publicznej.

W zależności od kierunku ruchu powietrza w stosunku do wentylowanego pomieszczenia rozróżnia się wentylację mechaniczną:

nawiewną – dostarczanie powietrza odbywa się w sposób mechaniczny a usuwanie w sposób naturalny;
wywiewną – powietrze dostarczane jest w sposób naturalny a mechanicznie wspomagany jest wywiew;
nawiewno – wywiewną – dostarczanie i usuwanie powietrza odbywa się w pełni mechanicznie.

Dodatkowo wentylację mechaniczną możemy podzielić w zależności od różnicy ciśnień wewnątrz i na zewnątrz pomieszczenia na wentylację:

nadciśnieniową, przy której strumień objętości powietrza nawiewanego jest większy od strumienia objętości powietrza wywiewanego;
podciśnieniową, gdzie strumień objętości powietrza nawiewanego jest mniejszy od strumienia objętości powietrza wywiewanego.